NowaFalaDobre wiadomości to też wiadomości

Gatunki · Polska

56 młodych głuszców z Leżajska trafiło do czterech puszcz — to ponad 660 ptaków od początku hodowli

Autor Redakcja Nowa Fala··Przyroda

Dorosły kogut głuszca stojący wśród niskich krzewinek i traw w naturalnym środowisku.
Dorosły kogut głuszca (Tetrao urogallus) w naturalnym środowisku. Zdjęcie ilustracyjne — nie pochodzi z Ośrodka Hodowli Głuszca w Brzózie Królewskiej ani z tegorocznych wsiedleń. Foto: Marton Berntsen / Wikimedia Commons (CC BY-SA 4.0)

Z 60 młodych głuszców odchowanych w 2026 r. w Ośrodku Hodowli Głuszca przy Nadleśnictwie Leżajsk aż 56 ptaków trafiło w lipcu i sierpniu do czterech kompleksów leśnych: Lasów Janowskich, Puszczy Solskiej, Puszczy Augustowskiej i Borów Dolnośląskich. Od początku działalności ośrodka w Brzózie Królewskiej do polskich lasów wypuszczono już ponad 660 ptaków tego gatunku — a hodowla działa od ponad trzydziestu lat.

Dokąd trafiło 56 tegorocznych głuszców?

Ptaki rozdzielono między cztery nadleśnictwa: Janów Lubelski, Biłgoraj, Płaska i Ruszów. Największa grupa, 25 osobników — 14 kur i 11 kogutów — pojechała 5 sierpnia 2026 r. do Nadleśnictwa Janów Lubelski, czyli w Lasy Janowskie. Nadleśnictwo Biłgoraj obsługuje Puszczę Solską, Płaska leży w Puszczy Augustowskiej, a Ruszów w Borach Dolnośląskich. Wsiedlenia w Lasach Janowskich prowadzone są w ramach projektu „Razem dla natury — ochrona gatunków i siedlisk na terenach cennych przyrodniczo”, a przy jego realizacji współpracują leśnicy z Leżajska, Janowa Lubelskiego i Biłgoraja.

Jak wygląda droga ptaka z woliery do puszczy?

Młode głuszce nie są wypuszczane prosto z transportu. Najpierw trafiają do wolier adaptacyjnych ustawionych w głębi lasu, gdzie pozostają pod opieką leśników i lekarza weterynarii — to czas na przywyknięcie do miejscowego pokarmu, pogody i odgłosów. Dopiero potem następuje wsiedlenie do środowiska naturalnego. Część ptaków dostaje nadajniki telemetryczne, dzięki którym leśnicy mogą śledzić, gdzie się rozchodzą i jak długo przeżywają. To ta sama metoda, którą Lasy Państwowe stosują w trzech swoich ośrodkach hodowli głuszca.

Co mówi zestawienie 660 wypuszczonych ptaków z liczebnością dzikiej populacji?

Tego rachunku nie ma w żadnym z komunikatów, a jest on najbardziej wymowną liczbą w całej sprawie: ośrodek w Brzózie Królewskiej wypuścił dotąd ponad 660 głuszców, podczas gdy dziką populację w całej Polsce szacuje się na około 600 ptaków — Polskie Radio Rzeszów pisze ostrożniej o „kilkuset osobnikach”. Jeden ośrodek wypuścił więc w ciągu trzech dekad więcej ptaków, niż żyje ich dziś na wolności w całym kraju. Tegoroczne 56 sztuk to około 8,5 proc. wszystkiego, co ośrodek dostarczył od początku, czyli tempo wyraźnie wyższe niż średnia z trzydziestu lat. Leżajsk nie jest przy tym jedynym takim miejscem: ośrodek na Wyrchczadeczce w Nadleśnictwie Wisła, który zasila populację karpacką, wypuścił od 2002 r. ponad 1 100 młodych — a tegoroczne wsiedlenia z Leżajska w Karpaty nie trafiły.

Co zostaje w ośrodku na zimę?

W Brzózie Królewskiej zimuje 37 dorosłych głuszców: 6 kogutów i 31 kur w wieku od roku do ośmiu lat. To stado rodzicielskie, od którego zależy przyszłoroczny odchów — i zarazem najprostszy wskaźnik tego, czy program ma ciągłość. Ośrodek przy Nadleśnictwie Leżajsk jest jednym z trzech ośrodków hodowli głuszca prowadzonych przez Lasy Państwowe.

Czego to nie rozwiązuje?

Głuszec pozostaje w Polskiej czerwonej księdze zwierząt gatunkiem skrajnie zagrożonym, a krajowa populacja jest rozbita na kilka odizolowanych ostoi, między którymi ptaki praktycznie nie wędrują. Wypuszczenie ptaka nie jest tym samym co jego przeżycie: do początku września 2026 r. nie podano publicznie, ile z tegorocznych 56 głuszców opuściło już woliery adaptacyjne ani ile z nich żyje. Nie zniknęły też przyczyny, dla których gatunek się cofnął — utrata starych, widnych borów z borówczyskami oraz presja drapieżników na gniazda zakładane na ziemi. Najbliższy moment, w którym da się to zweryfikować, to wiosenne liczenie kogutów na tokowiskach w 2027 r.: dopiero ono pokaże, czy 56 ptaków z Leżajska stało się częścią dzikiej populacji, czy tylko liczbą w komunikacie.

Źródła

Ten artykuł opiera się na czterech niezależnych od siebie źródłach:

  1. 25 młodych głuszców trafiło do Lasów Janowskich (Lasy Państwowe, 5 sierpnia 2026) (źródło pierwotne)
  2. Młode głuszce z Leżajska trafią do polskich lasów (Polskie Radio Rzeszów, 25 sierpnia 2026, Dariusz Kapała) (źródło niezależne)
  3. Rzadkie ptaki wracają do polskich lasów. Wielki sukces (Zielona Interia, Natalia Charkiewicz) (źródło niezależne)
  4. Misja „Głuszec”. O restytucji głuszca w „Echach Leśnych” (Lasy Państwowe, 2 stycznia 2020) (źródło pierwotne)