W ciągu pierwszego roku działania systemu kaucyjnego, od 1 października 2025 r. do 30 września 2026 r., Polacy zwrócili 5 mld butelek i puszek — podała 30 września minister klimatu i środowiska Paulina Hennig-Kloska. Efekt widać już w terenie: na tym samym odcinku brzegu Odry we Wrocławiu wolontariusze zebrali w 2026 r. 0,8 kg butelek PET wobec 8 kg rok wcześniej, czyli o 90 proc. mniej, oraz 0,7 kg puszek wobec 4 kg, czyli o 82,5 proc. mniej.

Ile opakowań wróciło w pierwszym roku systemu kaucyjnego?

Według Ministerstwa Klimatu i Środowiska przez pierwszy rok systemu kaucyjnego w Polsce zwrócono 5 mld opakowań, a skuteczność systemu — liczona jako stosunek opakowań zebranych do wprowadzonych na rynek w tym samym okresie — wyniosła ok. 60 proc. Po uwzględnieniu opóźnień logistycznych resort szacuje ją na ok. 72 proc. Miesięcznie wraca dziś ok. 900 mln opakowań, podczas gdy w kwietniu było to 480 mln. Kaucja wynosi 50 gr za butelkę plastikową do 3 litrów i puszkę metalową do 1 litra oraz 1 zł za szklaną butelkę wielokrotnego użytku do 1,5 litra. System ruszył 1 października 2025 r., a pełną moc osiągnął 1 stycznia 2026 r. po trzymiesięcznym okresie przejściowym. Działa w nim sześciu operatorów, a do 2027 r. mają dołączyć dwaj kolejni.

Gdzie można oddać butelki i puszki z kaucją?

Opakowania z kaucją można zwrócić w 65,5 tys. punktów w całej Polsce, z których 23,5 tys. ma automaty; przez automaty przechodzi 90 proc. wszystkich zwrotów. Obowiązek przyjmowania opakowań mają tylko sklepy o powierzchni powyżej 200 m², ale dobrowolnie dołączyło 31 tys. mniejszych placówek, które stanowią 47 proc. wszystkich punktów zwrotu. Sieć rozrasta się szybko: 21 sierpnia 2026 r. ministerstwo podawało ponad 60 tys. punktów, w tym 17,5 tys. z automatami, oraz 88 proc. zwrotów przez automaty. W ciągu niespełna sześciu tygodni przybyło więc ok. 6 tys. punktów z automatami, czyli ok. 34 proc. — tego porównania nie ma w komunikatach resortu, wynika ono z zestawienia jego dwóch kolejnych podsumowań.

Co pokazało porównawcze sprzątanie Odry we Wrocławiu?

Porównawcze sprzątanie prawego brzegu Odry we Wrocławiu, między Mostem Trzebnickim a Mostem Warszawskim, wykazało, że butelek PET było o 90 proc. mniej, a puszek aluminiowych o 82,5 proc. mniej niż rok wcześniej. Akcję zorganizowały Fundacja Waste Free Oceans i Dominik Dobrowolski, inicjator akcji Czysta Odra i Czysta Wisła; w 2026 r. 22 wolontariuszy pracowało na tym odcinku 2,5 godziny. W 2025 r. butelki PET i puszki ważyły razem 12 kg ze 119 kg zebranych odpadów, czyli ok. 10 proc. W 2026 r. było to 1,5 kg ze 157,5 kg — poniżej 1 proc. całości. Te dwa udziały wyliczyliśmy sami z danych organizatorów.

Czego system kaucyjny jeszcze nie rozwiązał?

Skuteczność na poziomie ok. 60 proc. jest wciąż daleko od unijnych celów: 77 proc. zbiórki butelek w 2028 r. i 90 proc. w 2029 r. System nie obejmuje też jednorazowych butelek szklanych i właśnie one zalegają nad Odrą coraz liczniej: masa szklanych butelek po alkoholu wzrosła tam z 88 do 114 kg, czyli o 29,5 proc., a pozostałych odpadów — z 19 do 42 kg, o 121 proc. Łącznie zebrano więc więcej śmieci niż rok wcześniej, a nie mniej. Ministerstwo zapowiada objęcie kaucją jednorazowego szkła, w tym tzw. małpek, ale z ok. dwuletnim okresem przejściowym. Wrocławski pomiar to jeden odcinek rzeki i jedno sprzątanie rocznie, a nie ogólnopolskie badanie — pokazuje kierunek zmian, ale nie ich skalę w całym kraju.

Źródła

Ten artykuł opiera się na trzech niezależnych od siebie źródłach:

1. Resort klimatu: w ciągu roku zebrano 5 mld opakowań kaucyjnych (WNP.PL / PAP, 30 września 2026) (źródło pierwotne)
2. Zebraliśmy 3,2 mld opakowań kaucyjnych! (Ministerstwo Klimatu i Środowiska, 21 sierpnia 2026) (źródło pierwotne)
3. System kaucyjny zmienia Odrę. Mniej puszek i plastikowych butelek, ale coraz więcej szkła (Wrocławskie Fakty, 11 września 2026) (źródło niezależne)